ข้อมูลทั่วไปของอำเภอ สายบุรี
 

                อำเภอสายบุรี เป็นอำเภอเก่าแก่ของจังหวัดปัตตานี มีประวัติความเป็นมาโดยสังเขป ดังนี้.. 2428   มีฐานะเป็นเมืองหนึ่งในจำนวน  หัวเมือง เรียกว่า  “เมืองสายบุรี”   มีอำเภอในเขตการปกครอง  อำเภอ ประกอบด้วย อำเภอตะลุบัน อำเภอกะลาพอ อำเภอบาเจาะ อำเภอยี่งอ และอำเภอเมืองนราธิวาส.. 2444  ยกฐานะเป็นจังหวัดขึ้นกับมณฑลปัตตานี เรียกว่า  “จังหวัดสายบุรี”  มีอำเภอในเขตการปกครอง  อำเภอ กับ  กิ่งอำเภอ  ประกอบด้วย อำเภอตะลุบัน อำเภอบาเจาะ และกิ่งอำเภอกะลาพอ

                  .. 2475  ยุบจังหวัดสายบุรีลดฐานะเป็นอำเภอขึ้นกับจังหวัดปัตตานี  เรียกว่า “อำเภอสายบุรี”  มีกิ่งอำเภอขึ้นกับอำเภอสายบุรี  กิ่งอำเภอ คือ   “ กิ่งอำเภอกะลาพอ ”  ส่วนอำเภอบาเจาะได้โอนไปขึ้นกับจังหวัดนราธิวาส.. 2481  ยุบกิ่งอำเภอกะลาพอให้มีฐานะเป็นตำบลเรียกว่า   “  ตำบลเตราะบอน  ”.. 2516  แยกตำบลไม้แก่น และตำบลไทรทอง ตั้งเป็น  “  กิ่งอำเภอไม้แก่น  ” .. 2525  แยกตำบลกะรุบี ตำบลตะโละดือรามัน  และตำบลปล่องหอย ตั้งเป็น“ กิ่งอำเภอกะพ้อ ”

                 ปัจจุบัน อำเภอสายบุรี มีเขตการปกครอง  11  ตำบล  64  หมู่บ้าน  มีเทศบาลตำบล 1 แห่ง      องค์การบริหารส่วนตำบล 9 แห่ง และสภาตำบล 1 แห่ง

                 อำเภอสายบุรีเป็นเมืองที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาตั้งแต่อดีตเป็นเมืองท่าที่สำคัญของจังหวัดปัตตานี  ประชาชนในพื้นที่ประกอบอาชีพทางการประมงซึ่งมีทั้งประมงชายฝั่ง และประมงขนาดใหญ่  อาชีพทางการเกษตร  การพาณิชย์  เนื่องจากสภาพพื้นที่มีทั้งส่วนที่ติดชายฝั่งทะเล ที่ราบชายฝั่ง ที่ราบเชิงเขา ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามประมาณ 80%  และนับถือศาสนาพุทธประมาณ 20%  ปัจจุบันมีประชากร  60,186   คน

1.สภาพทั่วไป

1.1    ที่ตั้งอำเภอสายบุรีเป็นอำเภอหนึ่งใน  12  อำเภอ  ของจังหวัดปัตตานี ตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเล  ทางทิศตะวันออก ตอนใต้ของจังหวัดปัตตานี  บริเวณเส้นรุ้งที่  14  เส้นแวงที่ 89  สูงจากระดับน้ำทะเลโดยเฉลี่ย 4 เมตรอยู่ห่างจากที่ตั้งศาลากลางจังหวัดโดยทางรถยนต์ประมาณ 50 กิโลเมตร พื้นที่ทั้งหมด  178.424   ตารางกิโลเมตร หรือ  111,515  ไร่  ในอดีตมีพื้นที่ครอบคลุมไปถึงอำเภอไม้แก่น และอำเภอกะพ้อ โดยเมื่อปี พ..2516 ได้แยกตำบลไม้แก่น  และไทรทอง ตั้งเป็นกิ่งอำเภอไม้แก่น จากนั้นปี พ..2525 ได้แยกตำบลตำบลกะรูบี  ตำบลตะโละดือรามันตำบลปล่องหอย ตั้งเป็นกิ่งอำเภอกะพ้อ

1.2    อาณาเขต
 

               อำเภอสายบุรีมีอาณาเขตติดต่อกับพื้นที่ใกล้เคียง  ดังนี้

ทิศเหนือ                ติดต่อกับ                อำเภอปะนาเระ   จังหวัดปัตตานี

ทิศใต้                  ติดต่อกับ                อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส  อำเภอไม้แก่นจังหวัดปัตตานี

ทิศตะวันออก            ติดต่อกับ                อ่าวไทย

ทิศตะวันตก             ติดต่อกับ                อำเภอมายอ และอำเภอกะพ้อ จังหวัดปัตตานี

1.3    ลักษณะภูมิประเทศ

              สภาพพื้นที่แบ่งออกเป็น  ลักษณะ ด้งนี้

-      พื้นที่ชายฝั่งทะเล อยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอ  ได้แก่ พื้นที่ ต.บางเก่า/ต.ปะเสยะวอ/ต.ตะลุบัน

-      ภูเขา มีพื้นที่บางส่วนเป็นภูเขาแต่เป็นส่วนน้อยอยู่ทางทิศเหนือและทิศตะวันตกของอำเภอ

                       เช่นภูเขากะลาพอ  ภูเขาทุ่งคล้า  ภูเขาแป้น

-     พื้นที่ที่เป็นที่ราบ เป็นพื้นที่ราบอยู่ทางตอนกลางของอำเภอ ริมแม่น้ำสายบุรี เป็นพื้นที่เกษตรกรรม

-      แม่น้ำ มีแม่น้ำที่ไหลผ่าน  2   สาย  คือ
 

             1.   แม่น้ำสายบุรีไหลผ่านตำบลตะบิ้ง ตำบลมะนังดาลำ

2.   แม่น้ำสายบุรี ไหลผ่านสะพานกอตอ ตำบลละหาร แม่น้ำทั้งสองสายไหลลงสู่อ่าวไทย

1.4 พื้นที่และการใช้ประโยชน์

                        พื้นที่และการใช้ประโยชน์แบ่งออกเป็น  ส่วน    คือ

     1.       ใช้ในการประมง

2.       ใช้ในการทำนา

3.       ใช้ในการปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น

1.5 ลักษณะภูมิอากาศ

                                ลักษณะภูมิอากาศแบบมรสุ่ม มี ฤดู  คือ

            1.  ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ ถึง เดือนเมษายน

            2. ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่ เดือนพฤษภาคม ถึง เดือนมกราคม และเดือนพฤศจิกายน มีฝนตกชุกมาก

1.6 การปกครอง

1.6.1
     การปกครองท้องที่ ตาม พ... ลักษณะปกครองท้องที่ พ.. 2457 เป็น 11 ตำบล 64  บ้านดังนี้

                          1.  ตำบลกะดุนง         มี              8             หมู่บ้าน

                          2.  ตำบลตะบิ้ง          มี              6             หมู่บ้าน

                          3.  ตำบลเตราะบอน      มี              11          หมู่บ้าน

                         4.  ตำบลทุ่งคล้า          มี             5              หมู่บ้าน

                          5. ตำบลบางเก่า          มี             4              หมู่บ้าน

                          6. ตำบลบือเระ            มี             4              หมู่บ้าน

                         7. ตำบลปะเสยะวอ         มี             7              หมู่บ้าน

                         8. ตำบลแป้น               มี              8             หมู่บ้าน

                         9. ตำบลมะนังดาลำ         มี             6              หมู่บ้าน

                        10. ตำบลละหาร              มี             5              หมู่บ้าน

                        11. ตำบลตะลุบัน             มี            20           ชุมชน

1.6.2     การบริหารราชการส่วนท้องถิ่น  แบ่งเป็น

1.    เทศบาลตำบล  แห่ง

                    - เทศบาลตะลุบัน

2.       องค์การบริหารส่วนตำบล  แห่ง  คือ
 

- อบต. กะดุนง 

- อบต. ตะบิ้ง

 - อบต. เตราะบอน

                                        - อบต.บางเก่า

                                          - อบต. บือเระ     

                                          - อบต. ปะเสยะวอ

                                          - อบต. แป้น

                                          - อบต. มะนังดาลำ

                                          - อบต. ละหาร     

3.       สภาตำบล  แห่ง  คือ

                    - สภาตำบลทุ่งคล้า

 

1.7  ประชากร

                           ชาย    30,008   คน

                                หญิง   31,496   คน

                                อำเภอสายบุรี มีประชากรทั้งสิ้น      61,477   คน

1.8  สภาพทางเศรษฐกิจ

การเกษตรกรรม   

อำเภอสายบุรี มีพื้นที่ทำการเกษตรทั้งสิ้น  87,862  ไร่  นิยมปลูกข้าว  พืชผัก – พืชไร่  ยางพารา และไม้ผล  ไม้ยืนต้นประเภทต่างๆ  เช่น  ลองกอง  ทุเรียน  เงาะ  มะม่วงหินมะพานต์

การปศุสัตว์

การเลี้ยงสัตว์โดยทั่วไปอยู่ในลักษณะเลี้ยงไว้ใช้งาน เพื่อเป็นอาหารในครัวเรือน ที่เหลือจำหน่ายเป็นรายได้เสริม สัตว์ที่เลี้ยง มี  แพะ แกะ โค กระบือ สุกร เป็ด ไก่ 

การประมง

ด้านการประมงอำเภอสายบุรี  มีหมู่บ้านชาวประมงครอบคลุม 3 ตำบล คือ ตำบลตะลุบัน  ตำบลปะเสยะวอ  และตำบลบางเก่า มีการเพาะเลี้ยงปลาน้ำกร่อย ได้แก่ปลากระพง  ปลากดเหลือง  ปลาทับทิม  และปลาน้ำจืด  ได้แก่  ปลานิล  ปลาดุอุย   และปลาตะเพียน 

การพาณิชย์

-   สถานบริการน้ำมันเชื้อเพลิงขนาดใหญ่   จำนวน  แห่ง

-   ธนาคาร  จำนวน  แห่ง  ได้แก่  ธนาคารออมสิน  ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร  ธนาคารนครหลวงไทย

-   สหกรณ์  จำนวน  แห่ง  ได้แก่  สหกรณ์การเกษตรสายบุรี จำกัด                    

การบริการ

-          มีสถานบันเทิง  จำนวน  20  แห่ง

1.9  สภาพทางสังคม

การศึกษา

มีหน่วยงานที่รับผิดชอบในการจัดการศึกษาแยกตามสังกัด ดังนี้

1.       โรงเรียนสังกัดกรมสามัญศึกษา จำนวน  โรง  มีครู  42   คน

2.       โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ จำนวน 33  โรง  มีครู 341  คน

3.       โรงเรียนสั่งกัดสำนักงานคณะกรรมการศึกษาเอกชน จำนวน 12  โรง มีครู  598  คน

              -    โรงเรียนเอกชนสามัญ   โรง           มีครู    54  คน

      -    โรงเรียนเอกชนสอนศาสนา  โรง   มีครู   544  คน                

                              4. โรงเรียนสังกัดบริหารราชการส่วนท้องถิ่น  จำนวน  โรง      มีครู  104  คน

                              5. วิทยาลัยการอาชีพสายบุรี  มีข้าราชการครู  คน  และลูกจ้าง  18  คน

                    1.10  ส่วนการศึกษานอกระบบโรงเรียน มี               

                                                1. ที่อ่านหนังสือพิมพ์ประจำหมู่บ้าน   60    แห่ง

                                              2. ห้องสมุดประชาชน                                   1    แห่ง

                    1.11  การศาสนาและศิลปวัฒนธรรม

-          การศาสนา ประชาการส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลามประมาณ  77.1 %  ศาสนาพุทธประมาณ 22.1% และอื่น ๆ  ประมาณ  0.8 %

-          มีสถาบันหรือองค์กรศาสนา

                            วัด                           จำนวน   8     แห่ง

                            โบสถ์ (คริสต์)    จำนวน   1     แห่ง

                            ที่พักสงฆ์              จำนวน   1     แห่ง

                            มัสยิด                     จำนวน   68    แห่ง

                            ศาลเจ้า                   จำนวน    2    แห่ง 

 

1.12งานศิลปวัฒนธรรม  ขนบธรรมเนียมประเพณีและงานที่อำเภอจัดเป็นประจำปี    ได้แก่

        -  การแข่งขันตกปลาสายบุรี    (ช่วงเดือน เมษายน – พฤษภาคม)

        -  ประเพณีฮารีรายอ      (มี ช่วง คือ เดือนต้นเดือนมกราคม และเดือนมีนาคมของทุกปี)   

        -  ประเพณีชักพระ     เดือนตุลาคม ของทุกปี  )                         

        -  งานของดีเมืองสาย และงานวันสตรี  (ช่วงเดือนมีนาคม -เมษายน)     

            1.13  การสารธารณสุข

            หน่วยงานที่รับผิดชอบเกี่ยวกับสาธารณสุขอำเภอสายบุรี  ได้แก่

1.       สำนักงานสาธารณสุขอำเภอสายบุรี  แห่ง

2.       มีสถานีอนามัยตำบล   13           แห่ง

3.       สถานบริการสาธารณสุข         1                แห่ง

4.       ศูนย์โภชนาการเด็กเล็ก                1            แห่ง

5.       โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสายบุรี แห่ง รับผดชอบดูแลส่งเสริมและบำบัดรักษา

ผู้ป่วยโดยทั่วไปทั้งในเขตเทศบาลและชนบท เป็นโรงพยาบาล ขนาด 60  เตียง

มีแพทย์ 7 คน ทันตแพทย์ 2 คน  พยาบาล / เจ้าหน้าที่ จำนวน            174  คน

                         6.     เทศบาลตำบลตะลุบัน มีฝ่ายสาธารณสุขในเขตเทศบาล

                         7.     ร้านขายยาแผนปัจจุบัน  4   แห่ง